ارزیابی عملکرد شرکت‌های بیمه‌گر یکی از چالش‌های اصلی بیمه مرکزی ج.ا.ا می‌باشد. مکانیزم فعلی ارزیابی عملکرد شرکت‌های بیمه‌گر مبتنی بر شاخص‌های سنتی حسابداری می‌باشد که در بهترین حالت قادر به ارزیابی50% از شرکت‌ها می‌باشد و عملکرد بازاریابی که شاخص های آن مبتنی بر بازار و بیمه گذار محوری هستند، در مکانیزم فعلی لحاظ نشده است. لذا سئوال اصلی این است که چگونه می‌توان مدلی به منظور ارزیابی عملکرد شرکت‌های بیمه‌گر طراحی نمود تا بتواند واقع بینانه‌ای از عملکرد آن‌ها ارائه نماید؟ به منظور پاسخ دادن به سئوال فوق، ابتدا شاخص‌های فعلی مورد ارزیابی در شرکت‌ها و صنعت بیمه در جهان مورد بررسی و غربالگری قرار گرفت. سپس با انجام مصاحبه از خبرگان داخلی، شاخص‌های نهایی حاصل از پیشینه و مصاحبه تلخیص گردید. بررسی‌ها نشان داد که خلأ قابل توجهی در رابطه با شاخص‌های مبتنی بر بازار به هنگام ارزیابی عملکرد شرکت‌های بیمه‌گر وجود دارد. لذا مدل ریاضی تحلیل پوششی داده‌های شبکه‌ای مبتنی بر شاخص‌های بازار طراحی گردید. جامعه آماری شامل 28 شرکت فعال در صنعت بیمه ایران می‌باشند. داده‌های واقعی از اسناد و مدارک مربوط به سال 1398 بیمه مرکزی ج.ا.ا جمع‌آوری گردید. نتایج حل مدل ریاضی ارزیابی عملکرد شرکت‌های بیمه‌گر نشان داد که تنها 1شرکت در هر سه مرحله و همچنین بطور کلی کارا بوده است. تعداد 12 شرکت در یک مرحله، تعداد 9 شرکت در دو مرحله کارا بودند، در حالیکه کارایی کلی آن‌ها کمتر از 1 بود. همچنین تعداد 6 شرکت دارای کارایی 100% در فرآیند بازاریابی و عملکرد بازار بودند.

طرفین قرارداد، باید در تمام اظهارات خود، کمال حسن نیت را رعایت کنند و سکوتی نکنند که موجب فریب طرف مقابل شود. اظهارات بیمه گذار، باید در میزان حق بیمه و نسبت به موضوع بیمه موثر باشد. اطلاع رسانی به بیمه گر با پاسخ کامل و صحیح به سوالات مندرج در پرسشنامه صورت می گیرد.بیمه گذار قادر به بیمه کردن تمام خطرات احتمالی که موضوع قرارداد را تهدید می کند، نیست. در این باره نیز، استثنائاتی از قبیل ورود خسارت به عمد وجود دارد. بیمه گر نیز باید در تنظیم پرسشنامه و شروط ضمن قرارداد، حسن نیت داشته باشد و با عدم پرسش، پرسشنامه محدود و مبهم، بیمه گذار را فریب ندهد. در مواردی که بیمه گر به سوء نیت بیمه گذار و عدم صحت اظهارات وی عالم است، نمی تواند بعدا به عدم حسن نیت بیمه گذار متوسل و به صحت و اعتبار قرارداد، خلل وارد سازد؛ در هنگام انعقاد قرارداد نیز ممکن است بیمه گذار مال را به نحو عامدانه یا غیر عامدانه، بیش از ارزش واقعی بیمه کند، که در صورت عمدی بودن، سبب بطلان عقد و در فرض عمد نداشتن، قرارداد معتبر است. در صورت تشدید خطر یا تغییر وضعیت موضوع بیمه توسط بیمه گذار، وی مکلف است، فورا به بیمه گر اطلاع دهد. اما در قانون به اعلام تخفیف خطر به بیمه گر که عملا متضمن منفعت بیمه گذار است، هیچ اشاره ای نشده است.

یکی از مهم ترین تعهدات بیمه گذار در قرارداد بیمه، اطلاع رسانی کامل و صحیح به بیمه گر است. این تعهد در سه مرحله جریان دارد: قبل از انعقاد قرارداد، در طول حیات قرارداد و پس از وقوع حادثه بیمه شده. بررسی موضوع نشان می دهد که تعهد بیمه گذار پیش از انعقاد قرارداد از تعهدی ابتدایی به تعهدی ثانوی تبدیل شده است؛ به این معنا که بیمه گذار تنها در مقابل پرسش های صریح بیمه گر مکلف به ارایه اطلاعات است. به علاوه، این تعهد بعد از انعقاد قرارداد نیز با ایجاد شرایط جدید از جمله تشدید خطر و یا ایجاد خطر جدید تداوم می یابد و نهایتا با وقوع حادثه بیمه شده، در قالب تکلیف به اعلام حادثه به بیمه گر تجلی می یابد. این مقاله با نگاهی تطبیقی به بررسی قلمرو تعهد اطلاع رسانی در این سه مقطع می پردازد.

تولیدات کشاورزی در معرض خطرهای بی‏شماری است و بیمه کشاورزی از جمله ابزارهای مهم مدیریت ریسک است که می‏تواند به تولیدکنندگان در رویارویی با این خطرهای ویرانگر کمک کند. صندوق بیمه کشاورزی در نظام کشاورزی کشور نقش کلیدی داشته و خطرپذیری‏های این بخش را تحت پوشش قرار داده و آسیب و زیان‏های وارده را جبران می‏کند. هدف این مقاله بررسی نقش دانش مالی و اجتماعی شدن مالی بر رضایت مالی با توجه به نقش میانجی ریسک و رفتار مالی بیمه گذاران به عنوان ذینفعان اصلی صندوق است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه ‏ی جمع آوری داده ها توصیفی- پیمایشی است. جامعه آماری محدود و شامل 120 پرسشنامه معتبر از بیمه‏گذاران محصولات کشاورزی استان تهران در سال 1402 است. نتایج پژوهش گویای آن است که دانش مالی بر رضایت مالی کشاورزان بیمه گذار تاثیر مثبت و معناداری دارد. دانش مالی با توجه به نقش میانجی نگرش ریسک مالی و رفتار مالی بر رضایت مالی تاثیر مثبت و معناداری دارد. همچنین اجتماعی شدن با توجه به نقش میانجی نگرش ریسک مالی و رفتار مالی بر رضایت مالی کشاورزان بیمه گذار تاثیر مثبت و معناداری دارد. بر اساس یافته‏های پژوهش توصیه می‏گردد صندوق بیمه محصولات کشاورزی تا حد امکان، سعی در افزایش رضایتمندی مالی بیمه گذاران، از طریق عادلانه‏کردن رابطه مالی خود با بیمه گذاران به وسیله ارزیابی و پرداخت خسارت منصفانه کشاورزان اقدام نماید.